Explained: કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના DA વધારા સાથે સરકારનો સેલેરી ખર્ચ ક્યાં પહોંચ્યો? જાણો


Updated: July 17, 2021, 11:20 PM IST
Explained: કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના DA વધારા સાથે સરકારનો સેલેરી ખર્ચ ક્યાં પહોંચ્યો? જાણો
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થા અને રાહતમાં આપવામાં આવેલ 11 ટકાના વધારાથી સરકારી તિજોરી પર વાર્ષિક લગભગ 34,400 કરોડ રૂપિયાનું ભારણ પડશે

કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થા અને રાહતમાં આપવામાં આવેલ 11 ટકાના વધારાથી સરકારી તિજોરી પર વાર્ષિક લગભગ 34,400 કરોડ રૂપિયાનું ભારણ પડશે

  • Share this:
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થા અને રાહતમાં આપવામાં આવેલ 11 ટકાના વધારાથી સરકારી તિજોરી પર વાર્ષિક લગભગ 34,400 કરોડ રૂપિયાનું ભારણ પડશે. કોરોના મહામારીના કારણે દર 6 મહીને કરવામાં આવતા ડીએ (DA)અને ડીઆર( DR) રિવિઝનને રોકી દેવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ દોઢ વર્ષના સમયગાળા બાદ તેને પુનઃ શરૂ કરવાના કેન્દ્રના નિર્ણય બાદ હવે તે સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટેના મૂળ વેતન/પેન્શનના 28 ટકા છે. અહીં વિસ્તારથી જાણો, કેન્દ્રના વેતન અને પેન્શન બિલ વિશે.

શું કહે છે પગાર, પેન્શન પરના તાજા આંકડાઓ?

સેન્ટ્રલ ગવર્નમેન્ટ સિવિલિયન એમ્પ્લોયઝના પગાર અને પેન્શન ભથ્થા પર 2018-19ના વાર્ષિક અહેવાલ અનુસાર, નાણા મંત્રાલય અંતર્ગત આવતા ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એક્સપેન્ડીચર (DoE)માં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના પગાર અને પેન્શન પર કુલ વાર્ષિક ખર્ચ 2.08 લાખ કરોડ રૂપિયા હતો. જે પહેલાના નાણાકીય વર્ષના પગાર અને ભથ્થાના બિલો કરતા 7 ટકાનો ઉછાળો દર્શાવે છે, અગાઉ તે 1.94 લાખ કરોડ હતો.

પરંતુ કુલ બજેટ ખર્ચના ભાગ સ્વરૂપે, 2018-19 માટે આ આંકડો 2017-18ની સરખામણીમાં થોડો ઓછો હતો. પગાર અને ભથ્થાઓ માટે ચૂકવવમાં આવેલ કુલ રકમ વર્ષ 2017-18માં 10.9ની સરખામણીએ વર્ષ 2018-19માં 10.5 ટકા હતી. મહેસૂલ ખર્ચના ભાગરૂપે અગાઉના નાણાકીય વર્ષના 8.8 ટકાના ખર્ચની સરખામણીએ 2018-19નો ખર્ચ 8.7 ટકા હતો.



કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?ડીઓઇ(DoE)ની 2018-19ના રિપોર્ટ અનુસાર, 1 માર્ચ, 2019 સુધી કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓની કુલ સંખ્યા 31.43 લાખ હતી. જ્યારે તેમની માન્ય સંખ્યા 40.66 લાખ હતી. જેના પરથી ફલિત થાય છે કે, સેક્શન થયેલી જગ્યાઓમાંથી પાંચમા ભાગની જગ્યા ખાલી હતી. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આપતા પગારમાં રક્ષા કર્મચારીઓ અને સશસ્ત્ર બળોના કર્મચારીઓનો પગાર પણ સામેલ છે. પગારપંચ અનુસાર તેમની સંખ્યા 14 લાખ હતી, જેનો રિપોર્ટ જૂન, 2016માં રજૂ કરાયો હતો. આ રિપોર્ટમાં 52 લાખ પેન્શનધારકો હોવાનું પણ નોંધવામાં આવ્યું હતું.

આ પણ વાંચો - અમદાવાદ : સીજી રોડ પર 2 કરોડના ખર્ચે દેશના પ્રથમ સ્માર્ટ વીજ પોલ, જાણો શું છે ખાસિયત

ડીઓઇ(DoE) રિપોર્ટમાં જણાવ્યા અનુસાર, વાર્ષિક પગાર અને ભથ્થાઓના કુલ બિલનો 80 ટકા ભાગ રેલવે, સુરક્ષા(સિવિલ), ગૃહ બાબતો, પોસ્ટ અને રેવેન્યૂ સહિતના પાંચ મંત્રાલયો/વિભાગો પાસે હતો. આ પાંચ મંત્રાલયો/વિભાગોમાં કેન્દ્ર સરકારના કુલ કર્મચારીઓની સંખ્યાના 90 ટકાથી પણ વધુ છે.

ગત વર્ષે લોકસભામાં એક સવાલમાં જવાબમાં કર્મચારી, જાહેર ફરિયાદ અને પેન્શન મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, 38 લાખની માન્ય સંખ્યા સામે કુલ 31.1 લાખ નિયમિત કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ હતા, જ્યારે 6.83 લાખ કર્મચારીઓની ઘટ હતી.

શું છે પગારનું ગણિત?

ડીઓઇના રિપોર્ટ અનુસાર, કુલ પગારના 6.41 ટકા ડીએ (DA) ગણાય છે, જેમાં અન્ય મુખ્ય વેતન(70.9 ટકા) અને મકાનભાડાનું ભથ્થુ(6.75 ટકા) છે. અન્ય ભથ્થા પગાર બિલના 15.9 ટકા છે.

રિપોર્ટમાં જણાવ્યા અનુસાર, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રેલવે મંત્રાલયને 36.8 ટકા સાથે સૌથી વધુ પગાર ચૂકવવામાં આવે છે અને ત્યાર બાદ ગૃહ મંત્રાલયને 24.3 ટકા ચૂકવવામાં આવે છે. અગાઉના નાણાકીય વર્ષની સરખામણીએ બંને મંત્રાલયોના પગાર ખર્ચમાં થોડો ઘટાડો નોંધાયો હતો. રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, કેન્દ્રના કુલ પગાર બિલમાંથી પોસ્ટ વિભાગ(5.9 ટકા) અને સંરક્ષણ મંત્રાલયના સિવિલ સ્ટાફે(13.6 ટકા) વધારો કરાવ્યો હતો.



કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓને કઇ રીતે મળે છે પગાર?

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કર્મચારીઓને સમયસર પગાર આપવા માટે પે કમિશનની રચના કરવામાં આવી છે, જે રાજ્ય સરકાર દ્વારા પણ અનુસરવામાં આવે છે. સરકારી કર્મચારીઓના પગાર અને પેન્શનમાં પરીવર્તનની સમીક્ષા અને પ્રસ્તાવ માટે પ્રત્યેક 10 વર્ષે પેનલની રચના કરવામાં આવે છે. સાતમાં અને નવા પગારપંચે વર્ષ 2016માં પોતાનો રિપોર્ટ સોંપ્યો હતો અને ભલામણ કરી હતી કે, કેન્દ્ર સરકારમાં ફરજ બજવવા કર્મચારીઓનું ન્યૂનત્તમ વેતન રૂ.18,000 પ્રતિ મહીના અને મહત્તમ વેતન રૂ.2,25,000 પ્રતિ મહીના હોવું જોઇએ. કેબિનેટ સેક્રેટરી માટે રૂ.2,25,000 પગાર પ્રતિ મહીના અને અન્ય માટે પણ સમાન પગાર સ્તર હોવું જોઇએ.

આ પણ વાંચો - રાજકોટ : ભાજપ કોર્પોરેટરે કહ્યું- તમારા વિસ્તારમાંથી એક પણ મત નથી મળ્યો, હવે મને ફોન ના કરતી

સાતમાં પગારપંચ પરના પીઆરએસ(PRS) લેજીસ્લેટિવ રિસર્ચના એક રિપોર્ટ અનુસાર, સંગઠિત ક્ષેત્રની રોજગારીમાં કેન્દ્ર સરકારની ભાગીદારી ધીમે ધીમે ઓછી થઇ છે અને 2012માં કેન્દ્ર સરકારે 1994માં 12.4 ટકાની સરખામણીએ 8.5 ટકા સંગઠિત કર્મચારીઓને રોજગારી આપી છે.

ક્યા રાજ્યો ધરાવે છે સૌથી વધુ સેલેરી બિલ?

પગાર દરેક રાજ્યના બજેટનો એક મોટો ભાગ છે, તેનું પ્રમાણ બદલાતું રહે છે. સેન્ટર ફોર બજેટ એન્ડ ગવર્નન્સ એકાઉન્ટેબિલિટી(CBGA)ના વિશ્લેષણ અનુસાર, બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં પગાર રાજ્ય સરકારના બજેટનો 12 ટકા ભાગ, કેરળમાં 26 ટકા ભાગ અને રાજસ્થાનમાં 25 ટકા ભાગ ધરાવે છે. જ્યારે ઉત્તરાખંડ અને આસામ જેવા રાજ્યોમાં આ ટકાવારી 30 સુધી પહોંચી શકે છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક(RBI)ના વર્ષ 2020-21ના રાજ્ય નાણાકીય રિપોર્ટ અનુસાર, મહારાષ્ટ્રમાં 1 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ સૌથી મોટું પગાર બિલ હતું, ત્યાર બાદ યૂપીમાં 60,000 કરોડ રૂપિયા હતું. સુધારેલા અંદાજો અનુસાર રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રસાશિત પ્રદેશો દ્વારા 2019-20 માટે કુલ પગાર ખર્ચ 7.96 લાખ કરોડ રૂપિયા હતો.
First published: July 17, 2021, 11:20 PM IST
વધુ વાંચો
अगली ख़बर

તાજેતરના સમાચાર

corona virus btn
corona virus btn
Loading