Explained: જાણો, નાસા શા માટે ચંદ્રની ધૂળની સમસ્યા દૂર કરવા માટેના પ્રયાસ કરી રહ્યું છે


Updated: June 25, 2021, 8:04 AM IST
Explained: જાણો, નાસા શા માટે ચંદ્રની ધૂળની સમસ્યા દૂર કરવા માટેના પ્રયાસ કરી રહ્યું છે
નાસાનું આર્ટિમિસ મિશન ત્રણ ચરણમાં હશે જેના અંતિમ ચરણમાં અવકાશયાત્રીઓને ચંદ્ર પર લઈ જવામાં આવશે. (તસવીર- NASA)

નાસા ચંદ્ર પર આર્ટિમિસ સહિત પોતાના ભાવી અભિયાનો માટે ત્યાંની ધૂળથી ઊભી થતી સમસ્યાઓનો ઉકેલ શોધી રહ્યું છે

  • Share this:
નાસા (NASA) પાંચ દાયકા કરતા પણ વધુ સમયથી ચંદ્ર (Moon) પર માનવ મોકલવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આર્ટિમિસ કાર્યક્રમ (Artemis Mission) હેઠળ વર્ષ 2024માં એક પુરુષ અને એક મહિલાને ચંદ્રની સપાટી પર લાંબા ગાળા માટે ઉતારશે. જે માટે અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડશે. તેની સાથે નાસા ચંદ્રની ધૂળને કારણે સર્જાતી સમસ્યાથી રાહત મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ ધૂળ પૃથ્વીની ધૂળથી (Lunar Dust) ખૂબ જ અલગ હોય છે. જે ખૂબ જ ખતરનાક છે.

પહેલા પણ આ પ્રકારની સમસ્યા આવી હતી- જ્યારે નાસાના અપોલો 11 (Apollo 11) અભિયાન હેઠળ પહેલી વાર માનવને ચંદ્ર પર ઉતારવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે ચંદ્રની ધૂળના કારણે ખૂબ જ સમસ્યા સર્જાઈ હતી. ચંદ્રયાત્રીઓએ નોટ કર્યું કે આ ધૂળને કારણે તેમના કામકાજમાં અડચણરૂપ બની રહી છે. આ ધૂળ કેમરાના લેન્સ પર આવવાને કારણે રેડિએટર ગરમ થયું અને સ્પેસ શૂટને પણ નુકસાન થયું હતું.

નાસાની ચિંતા- નાસાને હવે એ વાતની ચિંતા થઈ રહી છે કે ગઈ વખતની જેમ આ વખતે પણ તેમના ઉપકરણોને નુકસાન ન થાય. ક્લીવલૈંડ સ્થિત નાસાના ગ્લેન રિસર્ચ સેન્ટરના પૈસિવ ડસ્ટ શેડિંગ મટીરિયલ પ્રોગ્રામના પ્રમુખ અન્વેષણકર્તા શૈરોન મિલરે પ્રેસ રિલીઝમાં જણાવ્યું હતું કે અપોલો અભિયાનથી સંશોધનકર્તાઓને જાણવા મળ્યું હતું કે ધૂળનો આકાર 20 માઈક્રોન (લગભગ 0.00078 ઈંચ) કરતા પણ ઓછો હોય છે.

જ્યારે નાસાના અપોલો 11 (Apollo 11) અભિયાન હેઠળ પહેલી વાર માનવને ચંદ્ર પર ઉતારવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે ચંદ્રની ધૂળના કારણે ખૂબ જ સમસ્યા સર્જાઈ હતી. (તસવીરઃ Pixabay)


ઉપકરણ ગરમ કેવી રીતે થયું- મિલરે જણાવ્યું કે અપોલો 11 યાનના કેટલાક ઉપકરણ ચંદ્રમાની ધૂળને કારણે ઉષ્મા બહાર ન નીકળવાને કારણે વધુ ગરમ થઈ ગયા. તે સિવાયના ઉપકરણોમાં યાંત્રિક અવરોધ જેવી સમસ્યા પણ સર્જાઈ હતી. ચંદ્રમાની ધૂળ ખૂબ જ ઝીણી અને કાંચના ટુકડા જેવી હોય છે. આ કારણોસર માત્ર સાધારણ મુશ્કેલી કરતા પણ વધુ ખતરનાક હોય છે.

આ પણ વાંચો, અવકાશમાં કપડાં ધોવાના પ્રશ્નનો ઉકેલ લાવવા મથામણ, NASAએ ડિટરજન્ટ કંપની સાથે હાથ મિલાવ્યાપૃથ્વીની ધૂળથી વધુ ખતરનાક- ચંદ્રમાની ધૂળ પૃથ્વીની ધૂળ કરતા વધુ ખતરનાક હોય છે. ચંદ્રની સપાટી પર હવા ચાલતી નથી. આ કારણોસર કોઈ જગ્યા પર ધૂળ જમા થાય તો ધૂળના કણ એક જગ્યાએથી સહેજ પણ દૂર થતા નથી. નાસાના ગ્લેન રિસર્ચ સેન્ટરના લ્યુનાર ડસ્ટ મિટિગ્રેશન પ્રોજેક્ટના પ્રોજેક્ટમેનેજર એરિકા મોંટબૈચએ નિવેદનમાં જણાવ્યું કે ચંદ્રમાની ધૂળ રેગોલિથથી થઈ છે. જે ચંદ્ર પર ચટ્ટાન અને ખનિજ છે.

નાસા પહેલા પણ ચંદ્રની ધૂળથી મુશ્કેલીનો સામનો કરી ચૂક્યું છે. (પ્રતીકાત્મક તસવીર- Shutterstock)


ચંદ્રની ધૂળ દરેક જગ્યા પર એક જેવી નથી હોતી- નાસાએ એ વાતનો ખુલાસો કર્યો કે ચંદ્રની ધૂળ દરેક સ્થળ પર એક જેવી જ નથી હોતી. ચંદ્રની ભૂમધ્ય રેખા અથવા ઉચ્ચ ભૂમિ અને ચંદ્રના પાછલા ભાગની ધૂળનું વર્તન એક જેવું નથી હોતું. સૂર્ય તરફથી ધૂળ હંમેશા સૌર વિકિરણોનો સામનો કરે છે. આ કારણોસર તેમાં ધનાત્મક વિદ્યુત કરન્ટ રહે છે. આ કારણે દરેક વસ્તુ પૃથ્વીની જેમ ચોંટવાની કોશિશ કરે છે.

આ પણ વાંચો, Study: ઈન્ડોનેશિયાના સમુદ્રની નીચે આયર્ન કોર ધીમે ધીમે આગળ વધી રહ્યો હોવાનો દાવો


નાસાએ ઉઠાવ્યું પગલું- આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે નાસા માત્ર વર્ષ 2019માં લૂનાર સરફેસ ઈનોવેશ ઈનિશિએટિવ(LSII)ની સ્થાપના કરે છે. LSIIનું કામ વિભિન્ન એજન્સીઓનું સમન્વય કરીને નવી ટેકનિકની શોધ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. ચંદ્રની સપાટીના અન્વેષણ માટે જરૂરી રહેશે.
First published: June 25, 2021, 8:00 AM IST
વધુ વાંચો
अगली ख़बर

તાજેતરના સમાચાર

corona virus btn
corona virus btn
Loading