National Pollution Control Day 2021: રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ 2 ડિસેમ્બરે જ શા માટે મનાવવામાં આવે છે? જાણો તેનો ઇતિહાસ, મહત્વ અને થીમ

News18 Gujarati
Updated: December 2, 2021, 8:23 AM IST
National Pollution Control Day 2021: રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ 2 ડિસેમ્બરે જ શા માટે મનાવવામાં આવે છે? જાણો તેનો ઇતિહાસ, મહત્વ અને થીમ
ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વ માટે પ્રદૂષણ એક મોટી સમસ્યા છે. (Image credit- Shutterstock)

National Pollution Control Day 2021: વધતા પ્રદૂષણને કારણે થતી સમસ્યા અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે 2 ડિસેમ્બરે પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસોમાં પ્રદૂષણ સમગ્ર વિશ્વમાં એક મોટી સમસ્યા છે. તેની સામે કેટલાક પગલાં લેવા અને તેનો સામનો કરવો જરૂરી છે.

  • Share this:
ભારતમાં દર વર્ષે 2જી ડિસેમ્બરે રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે એટલે કે 2021માં 37મો રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વ માટે પ્રદૂષણ એક મોટી સમસ્યા છે. પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા સરકાર નિયમિતપણે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવે છે. ચાલો જાણીએ કે પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસની ઉજવણી ક્યારે શરૂ થઈ, તેનો ઇતિહાસ, મહત્વ અને આ વર્ષની થીમ શું છે.

પ્રદૂષણ એક મોટી મુશ્કેલી છે જેનો સામનો માત્ર ભારત જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ કરી રહ્યું છે. તેને પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આપણે પ્રદૂષણને કોઈ પણ પદાર્થના ઉમેરા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકીએ છીએ, જેમકે નક્કર, પ્રવાહી કે વાયુ અથવા કોઈપણ પ્રકારની ઉર્જા જેવી કે ગરમી, ધ્વનિ વગેરે પર્યાવરણમાં ભળે ત્યારે વાતાવરણ દૂષિત બને છે.

રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ શા માટે મનાવવામાં આવે છે?

રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ 2 ડિસેમ્બર 1984ના ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારા લોકોની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે.

રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ

આ દિવસ મનાવવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ લોકોને જાગૃત કરવાનો, ઉદ્યોગોમાં જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે જે પાણી, હવા, જમીન, અવાજ જેવા વિવિધ પ્રદૂષણનું કારણ બને છે, જે પર્યાવરણ અને આરોગ્યને અસર કરે છે. આપણે એ ભૂલી ન શકીએ કે ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના જેમાં ઝેરી ગેસ 'મિથાઈલ આઈસોસાયનેટ (MIC)' લીક થયો તે વિશ્વની અત્યાર સુધીની સૌથી ખરાબ દુર્ઘટના છે.
national pollution control day 2021
રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ 2 ડિસેમ્બર 1984ના ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારા લોકોની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે. (Image credit- Shutterstock)


પ્રદૂષણ માટે જવાબદાર પરિબળો

પ્રદૂષણ ફેલાવવા માટે ઘણા પરિબળો જવાબદાર છે જેમકે, ફટાકડા ફોડવા, રસ્તા પર દોડતા વાહનો, બોમ્બ વિસ્ફોટ, પરાળી સળગાવવી, કન્સ્ટ્રકશન, ઉદ્યોગો દ્વારા ગેસનું લીકેજ વગેરે.

આ પણ વાંચો: International Day for the Elimination of Violence against Women: જાણો તેનું મહત્વ અને આ વર્ષની થીમ

ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનામાં શું થયું હતું?

2 અને 3 ડિસેમ્બર 1984ના રોજ, ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના જેમાં ઝેરી રસાયણ MIC (મિથાઈલ આઇસોસાયનેટ) અને કેટલાક અન્ય રસાયણો ભોપાલ, એમપીમાં જંતુનાશક પ્લાન્ટ UCIL (યુનિયન કાર્બાઇડ ઇન્ડિયા લિમિટેડ) માંથી છોડવામાં આવ્યા હતા. 500,000 થી વધુ લોકો MIC ઝેરી ગેસના સંપર્કમાં આવ્યા હતા. લગભગ 2259 તરત જ મૃત્યુ પામ્યા અને બાદમાં એમપી સરકારે જાહેરાત કરી કે લગભગ 25,000 લોકો મૃત્યુ પામ્યા. તે વિશ્વના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટી ઔદ્યોગિક દુર્ઘટના તરીકે ઓળખાય છે.

આ પણ વાંચો: એ 9 નિયમ ક્યા છે, જેનું પાલન રાજ્યસભામાં સાંસદો માટે છે જરૂરી

પ્રદૂષણનું સ્તર ઘટાડવું તે સરકાર અને લોકોની પણ ફરજ

આજકાલ પ્રદૂષણની સમસ્યા દિવસેને દિવસે વધી રહી છે અને પ્રદૂષણનું સ્તર ઘટાડવું તે સરકાર અને લોકોની પણ ફરજ છે. આપણે પ્રદૂષણને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે વિચારો અને યોજનાઓ બનાવવી જોઈએ. પ્રદૂષણ અંગે લોકોને જ્ઞાન આપવું પણ જરૂરી છે જેથી વધુ સારું કે સ્વચ્છ વાતાવરણનું નિર્માણ થઈ શકે. ભારતમાં સરકારે પ્રદૂષણનો સામનો કરવા માટે ઘણા કાયદાઓ ઘડ્યા હતા જેમ કે દિલ્હીમાં રસ્તા પર ચાલતા વાહનોની સંખ્યા ઘટાડવી, ઓડ ઇવન લાગૂ કરવું. નેશનલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (NPCB) એ મુખ્ય સંચાલક મંડળ છે, જે નિયમિતપણે ઉદ્યોગોની તપાસ કરે છે કે તેઓ પર્યાવરણીય નિયમોનું પાલન કરે છે કે નહીં.

‘રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ દિવસ’ની આ વર્ષની થીમ શું છે?

વર્ષ 2021ની થીમ પ્રદૂષણ વિશે જાગૃતિ લાવવા અને પ્રદૂષણની અસરને ઓછી કરવા માટે નીતિઓ અપનાવવા સરકારોને પ્રોત્સાહિત કરવાની છે.

આ પણ વાંચો: World AIDS Day 2021: એઇડ્સ અંગે શું ચેતવણી આપી રહ્યું છે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર, જાણો આ વર્ષની થીમ

પ્રદૂષણ ઘટાડવાના વિવિધ ઉપાયો

-ઘન કચરાના ઉપચાર અને વ્યવસ્થાપન દ્વારા પ્રદૂષણ ઘટાડી શકાય છે.
-બાયોકેમિકલ કચરાની સુવિધાથી અપશિષ્ટ પ્રદૂષણનો પુનઃઉપયોગ ઘટાડી શકાય છે.
-ઈલેક્ટ્રોનિક વેસ્ટની ટ્રીટમેન્ટ દ્વારા પ્રદૂષણ ઘટાડી શકાય છે.
-સ્વચ્છ વિકાસ તંત્ર પરિયોજના દ્વારા શહેરી વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણ ઘટાડી શકાય છે.
Published by: Nirali Dave
First published: December 2, 2021, 8:23 AM IST
વધુ વાંચો
अगली ख़बर

તાજેતરના સમાચાર

corona virus btn
corona virus btn
Loading